Bezdomnosc

Opublikowano: czwartek, 12, luty 2015 21:24
bezdomnosc.pl

12 lutego, w siedzibie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka odbyło się spotkanie okrągłego stołu na temat bezdomności, tzw. eksmisji na bruk oraz dostępności lokali socjalnych, przeprowadzone w kontekście poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (zobacz). W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele inicjatorów zmian prawnych (posłanka Anna Grodzka jako sprawozdawca sejmowy oraz Agata Nosal-Ikonowicz z Kancelarii Sprawiedliwości Społecznej – autorka projektu), przedstawiciele Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz organizacji działających w obrębie Ogólnopolskiej Federacji na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności – Kamiliańskiej Misji Pomocy Społecznej, Pomorskiego Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności, Stowarzyszenia Monar i Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta.

Prezentowany projekt ustawy jest odpowiedzią na licznie zgłaszane zastrzeżenia do obecnie funkcjonujących rozwiązań w zakresie eksmisji, w tym istotnych niezgodności z Konstytucją RP i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, czego wyrazem jest m.in. publiczne wystąpienie samorządu komorniczego wyrażające niepokój o stan przestrzegania praw człowieka w Rzeczypospolitej Polskiej wobec osób eksmitowanych. Projekt skupia się na zapewnieniu praw osób eksmitowanych i ograniczenia tzw. eksmisji na bruk (w tym także do placówek dla osób bezdomnych) wyłącznie do sprawców przemocy domowej. Projekt m.in. wprowadza definicję osoby zagrożonej bezdomnością, zrównuje w uprawnieniach do lokalu socjalnego grupy dotychczas tych praw pozbawione – np. rodziny żołnierzy, policjantów i przedstawicieli innych służb mundurowych, opiera kryterium przyznawania pomocy mieszkaniowej o minimum socjalne, poszerza katalog osób uprawnionych do eksmisji o lokalu socjalnego, wprowadza obowiązek diagnozowania sytuacji mieszkaniowej przez jednostki samorządu terytorialnego oraz pojęcie „pokoju hostelowego" w miejsce pomieszczenia tymczasowego wraz z ustaleniem standardu tej usługi.

W dyskusji zwrócono uwagę przede wszystkim na konieczność powiązania prac nad ideami zawartymi w powyższym projekcie z pracami nad ustawą o pomocy społecznej – w szczególności w zakresie aktywnej pracy socjalnej z osobami zadłużonymi, mającej na celu zapobieganie eksmisjom oraz powiązania lokali socjalnych, proponowanych „pokojów hostelowych" i innych form mieszkalnictwa społecznego z pracą socjalną i usługami specjalistów mającymi na celu jak najszybsze usamodzielnienie rodzin i osób korzystających z tych lokali (czyli rozwiązaniami zaproponowanymi w ramach rekomendacji prawnych towarzyszących Modelowi Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności). Ponadto, bardzo silnie akcentowano konieczność zobligowania gmin do inwestowania w zasoby mieszkaniowe, bez których zapobieganie bezdomności zarówno z punktu widzenia pomocy społecznej, jak i z punktu widzenia zapewnienia podstawowych praw osób eksmitowanych, jest praktycznie niemożliwe. Podkreślano także kwestię braku odpowiedzialności państwa za proces reprywatyzacji komunalnych zasobów mieszkaniowych, a także zwracano uwagę na konieczność konsultowania proponowanych rozwiązań ze stroną właścicieli zasobów mieszkaniowych (publicznych i prywatnych) oraz z resortem infrastruktury.

Spotkanie zakończyło się podkreśleniem konieczności dalszych prac nad problemem eksmisji i zapobiegania bezdomności, do koordynacji których zobowiązała się Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz poszerzenia grupy zajmującej się tym problemem o przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, jednostek samorządu terytorialnego oraz prywatnych właścicieli zasobów mieszkaniowych.